Symptomen slaapstoornissen

 

Slaapstoornissen zijn aan de hand van de klachten te onderscheiden in meerdere categorieën. De primaire slaapstoornissen worden onderverdeeld in:

 

De overige categorieën zijn:

 

Dyssomnieën
Dyssomnieën hebben te maken met de duur en de kwaliteit van de slaap en met het moment van inslapen. Insomnie en hypersomnie komen het meeste voor. Mensen met insomnie, of slapeloosheid, kunnen moeilijk inslapen. Ze worden ‘s nachts vaak wakker of ontwaken ’s ochtends te vroeg. Mensen met hypersomnie kunnen overdag moeilijk wakker blijven. Ze slapen ‘s nachts en vaak ook overdag erg veel, maar blijven zich desondanks slaperig voelen.

 

Andere dyssomnieën zijn:
  • Slaapapneu
    Afwijkingen in de ademhaling tijdens het slapen, waaronder slaapapneu. Mensen met slaapapneu stoppen ‘s nachts enkele keren met ademen. Dat duurt seconden- tot minuten. Dan schrikken ze wakker en gaan weer ademhalen. Door het plotseling aanzuigen van veel lucht snurken ze luidruchtig. Overdag zijn deze mensen slaperig. Oorzaak van apneu is vaak een slecht gevormd gehemelte of het inzakken van spieren in de keelholte.
  • Verstoord slaap-waakritme
    Mensen die in ploegendienst werken of medicijnen of drugs gebruiken, kunnen last hebben van verstoringen van het slaap-waakritme. Een jetlag door een lange vliegreis is ook zo’n verstoring. De inwendige biologische klok raakt ontregeld. Dat leidt tot problemen met het in- en doorslapen en tot vermoeidheid.
  • Narcolepsie
    Mensen met narcolepsie hebben overdag plotseling onweerstaanbare slaapaanvallen. Ze voelen zich voortdurend slaperig en kunnen ook last hebben van abrupte spierverslapping. Ze zakken dan plotseling in elkaar, meestal bij onverwachte emoties, zoals schrik of woede.
  • Onrustige benen
    Slaapproblemen door onrust in de benen (‘restless legs’) en het kort schokken van de benen tijdens de slaap.

 

Parasomniën
Bij parasomniën doen zich tijdens de slaap abnormale verschijnselen of abnormaal gedrag voor. De bekendste zijn: nachtmerries, slaapwandelen en praten of tandenknarsen in de slaap. Bij pavor nocturnus treden angstaanvallen op. Mensen met pavor nocturnus worden plotseling wakker met een paniekerige schreeuw. Ze maken dan een verwarde indruk. Zowel pavor nocturnus als slaapwandelen komt voornamelijk voor bij kinderen en verdwijnt bij het ouder worden.

 

Slaapstoornis door psychiatrisch probleem
Naast de primaire slaapstoornissen zijn er slaapstoornissen die samenhangen met een psychiatrisch probleem, zoals een depressie, manie, angststoornis of psychose. De meest voorkomende klachten zijn slaapgebrek door slecht inslapen, vroeg wakker worden of ‘s nacht vaak wakker worden. Sommige mensen met psychiatrische problemen slapen juist langer dan normaal.

 

Andere slaapstoornissen
Tenslotte zijn er nog de ‘andere slaapstoornissen’. Deze hangen samen met lichamelijke ziekten, zoals diabetes of een schildklieraandoening. Of met het gebruik van drugs, alcohol of medicijnen. Bloeddrukverlagende middelen en hormonen zijn voorbeelden van medicijnen die de slaap beïnvloeden. Ook door lichamelijke klachten, zoals pijn en benauwdheid, kunnen mensen slecht slapen. Kenmerken van de andere slaapstoornissen zijn slapeloosheid of teveel slapen.