Oorzaken

 

Of iemand een posttraumatische stress-stoornis ontwikkelt, hangt af van een groot aantal factoren:

 

Aard, ernst en duur
Een belangrijke rol spelen de aard, ernst en duur van het trauma. En de mate waarin iemand zich machteloos heeft gevoeld en doodsangst heeft doorgemaakt.

 

Alleen of samen
Het maakt uit of je iets alleen meemaakt of samen met andere mensen. Het blijkt moeilijker om een gebeurtenis te verwerken die het slachtoffer alléén heeft meegemaakt, zoals een overval of verkrachting. Dat is moeilijker dan het verwerken van een gebeurtenis waarvan meer mensen het slachtoffer zijn geworden, zoals een vliegramp. Slachtoffers van seksueel misbruik krijgen vaak posttraumatische stressklachten.

 

Eenmalig of herhaaldelijk
Wanneer een ingrijpende gebeurtenis zich over langere tijd of vaker voordoet, ontwikkelen mensen eerder een posttraumatische stress-stoornis dan na een eenmalige gebeurtenis. Voorbeelden van zo’n chronisch trauma zijn seksueel misbruik, (kinder-) mishandeling en concentratiekamp- en oorlogservaringen. Acute, eenmalige trauma’s zijn bijvoorbeeld een inbraak, een auto-ongeluk of het abrupte verlies van een geliefd iemand.

 

Voldoende steun
De omgeving speelt een grote rol. Een slachtoffer verwerkt de traumatische ervaring beter als hij voldoende gelegenheid krijgt om erover te vertellen, goed wordt opgevangen en voldoende steun krijgt. Dat maakt de verwerking van seksueel misbruik extra moeilijk. Dan kampt het slachtoffer vaak met schaamte en schuldgevoelens. Die vormen een extra barrière om over de ervaring te praten.

 

Persoonlijkheid
De persoonlijkheid van mensen speelt eveneens een rol. Mensen, die goed over hun gevoelens kunnen praten, positief denken en actief omgaan met problemen lopen een kleinere kans op het ontwikkelen van een posttraumatische stress-stoornis. Gesloten en verlegen mensen blijken er juist meer kans op te hebben. Kunnen accepteren dat de eigen ontreddering en angst normale gevoelens zijn bij een traumatische gebeurtenis, helpt bij het verwerkingsproces.

 

Betekenis
Tot slot is de vraag van belang of iemand betekenis kan geven aan het gebeurde. Dat kan bijvoorbeeld door het leven te herwaarderen. Veel slachtoffers gaan na de traumatische gebeurtenis andere dingen in het leven belangrijk vinden. Ook het vergelijken van het eigen lot met dat van anderen is een manier om betekenis te geven aan het gebeurde.