Over het bio-psycho-sociale model

Als iemand als gevolg van ingrijpende levensgebeurtenissen langdurig blootstaat aan stress en vervolgens een hartinfarct krijgt, ondervindt deze persoon bijna altijd begrip hiervoor. Krijgt iemand onder dezelfde soort omstandigheden een depressie, dan ben je een ‘loser’ en niet opgewassen tegen het leven.

Hoe komt het toch dat tegen psychische ziekten, zoals depressie, zoveel anders wordt aangekeken dan tegen bijvoorbeeld een maagzweer, een hartinfarct, reuma of suikerziekte?
Hoe komt het toch dat mensen met een depressie zichzelf daar vaak zo schuldig over voelen? Als iemand de pech heeft een hartinfarct te krijgen of reuma, dan zal diegene zichzelf daar bijna nooit de schuld van geven.

Een andere kijk op depressie

Onze telefoonmedewerkers bij de Psychische Gezondheidslijn proberen de bellers die vol zelfverwijt over hun depressie praten daar op een andere manier tegen aan te (leren) kijken.

Over het exacte ontstaan van een depressie is meer níet dan wél bekend. Toch leggen wij op een zo begrijpelijk mogelijke manier uit dat er bijna altijd sprake is van een samenspel van bio-psycho-sociale factoren en dat elk menselijk wezen beschouwd kan worden als een ‘systeem’ dat door deze ‘drie-eenheid’ bepaald wordt.

Bij het ontstaan van depressie spelen aanleg, erfelijkheid (biologisch), perfectionisme, onzekerheid, behoefte aan bevestiging van buitenaf, kortom het karakter (psychologisch) en de omgeving, contacten met anderen, etc. (sociaal) een rol. Dezelfde factoren als bij het ontstaan van lichamelijk ziekten.

© Depressie Centrum 

Vanuit het Fonds Psychische Gezondheid pleiten wij ervoor dat depressie (en elke andere psychische ziekte) dezelfde ‘status’ krijgt als lichamelijke aandoeningen. Het is gewoon niet ‘eerlijk’ dat lichamelijke ziekten wel geaccepteerd zijn en dat er op depressie nog steeds zo’n taboe rust.
Want als je uitgaat van de mensen als ‘bio-psycho-sociaal’ systeem dan is het heel goed te begrijpen dat elk systeem zijn eigen zwakke plekken heeft. Voor de een is dat z’n maag of rug, voor de ander zijn hart of psyche.

Deze andere kijk op depressie is voor veel bellers een opluchting. Vooral ook als we de vergelijking met lichamelijke ziekten verder doortrekken. Want ook al heb jij de pech dat jouw ‘systeem’ kiest voor een depressie, in de meeste gevallen kun je ermee leren leven. Net als mensen met chronische aandoeningen als diabetes, reuma of hart- en vaatziekten moet je je leefstijl aanpassen.

Deze andere kijk op depressie levert in het algemeen een enorme bijdrage aan acceptatie en herstel. En draagt bij aan een zekere relativering van depressie, zonder deze aandoening te bagatelliseren.