Stress, overspannenheid & burn-out

Als alle rek er uit is

Stress brengt het lichaam in staat van paraatheid. De polsslag versnelt, de spieren spannen zich en de ademhaling wordt sneller en dieper. Die spanning helpt een automobilist bijvoorbeeld om snel te remmen als er plotseling een kind voor zijn auto schiet. Stress stelt mensen in staat extra alert te reageren. En ook om geconcentreerd te werken aan een lastige klus of een moeilijk examen. Na afloop van zo’n gebeurtenis vloeit de spanning vanzelf weg. Deze stress is niet ongezond. Het hoort bij het leven en iedereen heeft het.

Sommige situaties leveren stress op zonder dat deze effectief te gebruiken is. Veel mensen raken bijvoorbeeld gestrest  in de dagelijkse file. Mensen bouwen ook stress op wanneer de werkdruk constant te hoog is of als er thuis voortdurend spanningen zijn door ziekte of ruzies. Die stress veroorzaakt overbelasting en uitputting. In het ergste geval kan dit uitmonden in overspannenheid of burn-out.

Lange tijd overbelast
Stress is gezond zolang de eisen die aan iemand worden gesteld niet hoger zijn dan wat die persoon aankan. De draaglast (de belasting) en de draagkracht (de belastbaarheid) zijn dan met elkaar in evenwicht. Wanneer de draaglast groter wordt dan de draagkracht is er overbelasting. Problemen ontstaan als die overbelasting lange tijd aanhoudt. Mensen in deze situatie putten zichzelf almaar verder uit, in een poging aan de gestelde eisen te voldoen. Hoe groter de uitputting, hoe erger de klachten worden. Mensen die lang overbelast zijn, worden steeds emotioneler. Woede-uitbarstingen, agressie, paniekaanvallen, wantrouwen en depressieve gevoelens komen in plaats van irritatie, piekeren en bezorgdheid.

Druppel
Zelfs gewone, dagelijkse dingen worden steeds moeilijker. Een telefoontje plegen, stofzuigen, wassen: alles kost veel energie. Nadenken lukt niet meer goed. Het wordt steeds moeilijker hoofd- en bijzaken te onderscheiden. Gedachten als ‘waar doe ik het allemaal voor?’ en ‘ik sta overal alleen voor’ dringen zich op. Op een bepaald moment is de koek helemaal op. Een klein voorval is dan vaak de druppel die de emmer doet overlopen, waarna iemand instort.

Overspannen of burn-out
Een langdurige overdosis stress kan mensen overspannen maken. Andere namen hiervoor zijn surmenage, chronische stress, overwerktheid en (emotionele) overbelasting. Mensen hebben tijd en rust nodig om hiervan te herstellen. Soms is de overbelasting zo groot dat rust alleen niet meer helpt. Dat is het geval wanneer iemand ‘burn-out’ of opgebrand is. Burn-out is het eindstadium van langdurige roofbouw op lichaam en geest. Iemand in zo'n situatie heeft hulp en training nodig om beter te worden.

De brochure 'Stress, overspannenheid & burn-out' is verkrijgbaar in onze Webwinkel.